تقدیر و معلمِ روستا

 بنام خدا
فریاد نزنید
 
 
/
  
 
اینجا پایان دنیا نیست
 
  
اگر کویر تشنه است
 
 
 
تشنه ترم از کویر
 
  
 
امیدم به خداست
 
 
هر چه او
 
 
 
برایم رقم زده است
 
 
 
 
 
همان خواهد بود
فکر کن
 
 
 
دستِ تقدیر
 
همین است
 
 
 
 
 
 
دنیا پایانش جایِ دیگر است
کویر قداست دارد
تسلیم تسلیم خدا شده ام
فکر کن با سکوتِ کویر زنده ام
تسلیمِ خواست خدایم/ نه تو و نه دیگری/
 از شهر به روستا هم که بروم رفته ام/
به امید خدا/ به هوای چشمهای منتظر کودکان روستاهای کویر
مرا بشناس/ من راضی ام به رضایِ خدا/
مرا که میبینی فقط سکوت کن!
حکمت نامه پارسیان ؛ ص317
حکمت نامه پارسیان، ص: 317
 
5. به گیتى که داند بجز کردگار که فردا چه بازى کند روزگار  
 «فردوسى» د/ 1/ 458
 
6. جهان هرگز به حالى بَرنپاید پسِ هر روز، روز دیگر آید  
 «اسعدگرگانى» د/ 2/ 602
 
7. چرخ، گردش‏ها نماید کان نیاید در خیال‏ دهر، بازى‏ها بُرون آرد که ناید در گمان‏  
 «ناصر خسرو» د/ 2/ 611
 
8. چنین است آئین گردنده دهر گهى نوش بار آورد، گاه زهر  
 «فردوسى» د/ 2/ 623
 
9. چنین است رسم سراى دُرُشت‏ /
گهى پشتِ زین و گهى زین به پشت‏  
 «فردوسى» د/ 2/ 623
 
10. چنین بود گیتى و چونین بوَد /گَهَش مهربانى و گَه کین بوَد   
یکى را دهد رنج بردن ز گنج‏ یکى را دهد گنج نابرده رنج‏  
 «اسدى» د/ 2/ 626
11. خدا را چه دیده‏اى!
ه/ 442
12. دایماً یکسان نمانَد حالِ دوران غم مخور. (دور گردون گر دو روزى بر مراد ما نگشت ...)
 «حافظ» د/ 2/ 774
 
13. در این ماتمْ‏سَراى آبْنوسى‏ «1» گهى ماتم بود، گاهى عروسى‏  
ه/ 496
14. درِ دنیا همیشه به یک پاشنه نمى‏گردد.
د/ 2/ 789
15. دنیا هزار رو دارد.
د/ 2/ 830
 
16. روزگار است این که گَه عزّت دهد گه خوار دارد /چرخ بازیگر از این بازیچه‏ها بسیار دارد  
 «قائم مقام فراهانى» د/ 2/ 877
17. روزگار چون دریاست، گاهى بخشد و گاهى بکُشد.
 «تاریخ الوزراء» ه/ 538
18. سیبى را که بالا بیندازى، تا پایین بیاید هزار چرخ مى‏خورد.
ک/ 4/ 611
* درباره ریشه این مثل آورده‏اند که: به سال 247 هجرى، روزى از جانب خلیفه خونخوار- متوکّل عبّاسى- فرمان آمد تا آزادمردانى را که به دوستاقخانه‏ «2» در بندند از دم گردن زنند. در میان محبوسان‏
______________________________
 (1). آبنوسى‏
 (2). دوستاقخانه: زندان‏
حکمت نامه پارسیان، ص: 318
جوانى بود که به رفتار نجیبانه خویش صاحب‏منصب مأمور خلیفه را سخت شیفته خویش کرد، چنانکه پیش رفت و از او پرسید:
- از کجائى؟
- از مردم همدانم.
- گناهت چیست؟
- نمى‏دانم.
- افسوس. دلم به جوانى و آراستگى تو مى‏سوزد امّا نمى‏توانم از فرمان خلیفه سر بپیچم. آیا در این دمِ آخر آرزویى دارى که برآورم؟
- آرى. آرزو دارم بگذارى غذایى بخورم و آنگاه سر از تنم جدا کنى.
امیر فرمان داد نان و گوشت و میوه‏یى فراهم آوردند و جوان با آرامش خاطر به خوردن پرداخت.
چندان که امیر را از حالت او شگفت آمد. گفت:
- چنان آرام و آسوده‏خاطر به تناول مشغولى که پندارى کم‏ترین اندیشه‏ئى از آنچه در انتظار توست ندارى. حال آن که به هر حال ساعتى نخواهد گذشت که زیر تیغ جلّاد بنشینى!
جوان سیبى از سبد میوه برداشت و به هوا افکند و گفت:
- سیبى که به هوا افکنى تا فرود آید هزار چرخ مى‏خورد!
هنوز لحظه‏یى نگذشته بود که سوارى از راه رسید فریاد کشید که: از ریختن خون بى‏گناهان دست بدارید که خلیفه را کشتند! «1»
 
 19. نگر زِ نکبت ایّام تنگدل نشوى‏ /که چرخ گه بدهد چیز و گاه بستاند  
 «کمال اسماعیل» د/ 4/ 1830
20. همیشه آب نمى‏رود به جوى آقا رفیع، یک روز هم مى‏رود به جوى آقا شفیع!
ک/ 1/ 35
 
21. یک سیب اگر به آسمان اندازى‏ صد چرخ خورد تا به زمین برگردد  
 «صابر» ف/ 60
______________________________
 (1). کتاب کوچه، ج 4، ص 611
حکمت نامه پارسیان، ص: 319
جهان سر به سر حکمت و عبرت است‏
1. امام على علیه السلام:
وَ اعْتَبِرْ بِما مَضى مِنَ الدُّنْیا لِما بَقِىَ مِنْها «1»
از گذشته دنیا براى آینده آن عبرت گیر.
2. امام على علیه السلام:
انَّ الدُّنْیا دارُ ... عِبَرٍ «2»
همانا دنیا، ... سراى عبرت گرفتن است.
 
 1. بِنشین بر لب جوى و گذر عُمْر ببین‏ کاین اشارت زِ جهان گذران ما را بس‏  
 «حافظ» د/ 1/ 468
2. جهان سَر به سَر حکمت و عبرت است.
 «فردوسى» د/ 2/ 601
3. روزگار، بهترین آموزگار است.
ه/ 577
4. زمانه را چو نکو بنگرى همه پند است.
 «رودکى» د/ 2/ 914
 
5. مرا این روزگار، آموزگار است‏ کزین بِهْ نیست‏مان آموزگارى‏  
 «ناصر خسرو» د/ 1/ 247
 
6. هرکه نامُخت از گذشت روزگار نیز ناموزد ز هیچ آموزگار  
 «رودکى» د/ 4/ 1968
7. همه کارهاى جهان عبرت است. (گرت مغز پرهوش و پر فکرت است ...)
 «ادیب پیشاورى» د/ 4/ 2001
دنیا مکرّرات است‏
* امام على علیه السلام:
انَّ بَعْضَها یُشْبِهُ بَعْضاً، وَ آخِرُها لاحِقٌ بِأَوَّلِها «3»
کارهاى دنیا همه مانند یکدیگرند و پایان دنیا به آغازش پیوسته است (و به هم شبیه‏اند).
______________________________
 (1). نهج‏البلاغه، نامه 99
 (2). همان، خطبه 114
 (3). همان، نامه 69
حکمت نامه پارسیان، ص: 320
 
1. جز شب و روز مکرّر در بساطش هیچ نیست‏ عمرها زیر فلک چون خضر اگر پاید کسى‏  
 «صائب» د/ 2/ 829
2. دنیا مکرّرات است. د/ 2/ 829
 
 3. زین دیگِ جهان یک دو سه کفگیر چو خوردى‏ باقى همه دیگ آن مَزه دارد که چِشیدى‏  
 «مولوى» د/ 2/ 936
 
4. شصت بار آمد نوروز تو را مهمان‏ جز همان نیست اگر ششصد بار آید  
 «ناصر خسرو» د/ 2/ 1024
 
5. عالَم دیگر به‏دست آور که در زیر فلک‏ گر هزاران سال میمانى همین روز و شب است‏  
 «صائب» د/ 2/ 829
 
6. گُل این باغ همه یکرنگ است‏ بانگ مرغانش به یک آهنگ است‏  
د/ 2/ 829
این جهان مزرعه آخرت است‏
* رسول‏خدا صلى الله علیه و آله:
الدُّنْیا مَزْرَعَةُ الْآخِرَةِ «1»
دنیا مزرعه آخرت است.
 
 1. اهل عالم همه کشاورزند هرچه کارند همچنان دروند  
 «ابن یمین» د/ 1/ 317
 
2. این جهان مزرعه آخرت است‏ هرچه خواهد دلت اى دوست بکار  
 «ابن یمین» د/ 1/ 247
______________________________
 (1). عوالى اللآلى، ج 1، ص 27
حکمت نامه پارسیان، ص: 321
3. به دنیا توان آخرت یافتن.
 «سعدى» ب/ 162
4. بِهشت را بِهِشتى اگر دنیا را بِهِشتى‏ «1».
 «جامع التمثیل» د/ 1/ 480
به دنیا دل مبند اى دل که دردِ سَر شود پیدا
1. امام على علیه السلام:
ایُّهَا النَّاسُ! ایَّاکُمْ وَ حُبَّ الدُّنْیا «2»
اى مردم! از محبّت و دوستى دنیا بپرهیزید.
2. امام سجّاد علیه السلام- در یک دعا:
سَیِّدى‏ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَخْرِجْ حُبَّ الدُّنْیا عَنْ قَلْبى‏ «3»
آقاى من! بر محمّد و آل محمّد درود فرست و محبّت دنیا را از دلم بیرون کن.
 
 1. اگر بِخْردى، بر جهان دل مبند که ناید به فرجام از او جز گزند  
 «فردوسى» د/ 1/ 193
 
2. بر آنچه مى‏گذرد دل مَنِه که دجله بسى‏ پس از خلیفه بخواهد گذشت در بغداد  
د/ 1/ 412
3. به دنیا دل مبند اى دل که درد سر شود پیدا. ه/ 268
 
 4. بر سراى سپنجْ مهمان را دل نهادن همیشگى نه رواست‏  
 «رودکى»
 
5. چون جهان مادر و تو فرزندى‏ گر نِه‏اى‏ «4» گبر، عقد چون بندى‏  
 «سنایى» د/ 2/ 660
 
6. چه مهر افکنى بر تن و این جهان‏ که با تو نه این مانْد خواهد، نه آن‏  
 «اسدى» د/ 2/ 682
______________________________
 (1). هشتن: رها کردن، فرو گذاشتن‏
 (2). بحارالانوار، ج 78، ص 54
 (3). همان، ج 98، ص 88
 (4). نه‏اى: نیستى‏
حکمت نامه پارسیان، ص: 322
7. دل در جهان مبند که با کس وفا نکرد.
 «سعدى» ه/ 531
 
8. دِه بوَد آن، نه دل که اندر وى‏ گاو و خر گنجد و ضیاع‏ «1» و عقار «2»  
 «سنایى» د/ 2/ 843
 
9. زندگانى چو نَبْودش حاصل‏ مرد عاقل در آن نبندد دل‏  
 «سنائى» د/ 2/ 924
 
10. غلام همّت آنم که زیر چرخ کبود ز هر چه رنگ تعلّق پذیرد آزاد است‏  
 «حافظ» د/ 2/ 1126
11. مرد را سرخ و زرد «3» نفریبد. (کودک از زرد و سرخ نشکیبد ...)
 «سنائى» د/ 3/ 1516
 
12. مَنِه بر جهان دل که بیگانه‏اى است‏ چو مُطرب که هر روز در خانه‏اى است‏  
 «سعدى» ه/ 912
13. نه مرد است آن که دنیا دوست دارد.
 «شاه نعمت اللَّه ولى» ه/ 958
 
/ 0 نظر / 7 بازدید